لرستان جنوبی

شهرستان کهگیلویه

                    شهرستان کهگیلویه در بخشی از استان کنونی کهگیلویه و بویر احمد ، از شمال به شهرستانهای باغ ملک ، ایذه و لردگان ، از جنوب به گچساران ، از غرب به بهبهان و رامهرمز و از شرق به بویر احمد سردسیر منتهی می گردد.این شهرستان دارای دو نوع اب و هوای کاملا متفاوت در نواحی سردسیر و گرمسیر بوده و نیز محلی برای قشلاق ایلات منطقه می باشد. بطور مثال در فصل تابستان هنگامی که درجه حرارت به           حداکثر خود می رسد در ارتفاعات شمالی ان هوا همچنان سرد می باشد.

                    عمده ترین منابع ابی منطقه کهگیلویه شامل رودخانه چرام است که از کوههای شمال و شرق چرام سرچشمه گرفته و به رودخانه ناز مکان می ریزد و رودخانه مارون که بعد از عبور از میان سوق و لنده از اخرین نقطه شهرستان بنام تنگ تکاب گذشته و به سمت بهبهان جریان یافته و به نام رود جراحی به خلیج فارس می ریزد .

                   ارتفاعات مهم این شهرستان شامل کوههای سیاه ، سفید،غارون(کارون) ،نیل ، چست خوارو دیل می باشند . بر اساس تقسیمات کشوری سال 1373 شهرستان کهگیلویه از 3 شهر شامل : دهدشت (مرکز شهرستان) ،چرام، لنده و 5 بخش و 18 دهستان با مساحت 6،079 کیلومتر مربع تشکیل یافته است . جمعیت کهگیلویه در سال 1370 بالغ بر 188،170 نفر بوده است.

شهر قدیمی دهدشت

                  بر اساس نوشته های تاریخی شهر دهدشت پیشتر بلاد شاپور نام داشته و توسط شاپور اول ساسانی فرزند اردشیر اول ایجاد شده است. بر اساس فارسنامه ناصری این شهر باستانی یک شهر بزرگ بوده است. حدود 2000 خانه ، مسجد، حمام و کاروانسرا در ان وجود داشته که فی الحال بسیاری از آثار مخروبه انها بر جای مانده است . این شهر در اواخر دوره صفویه به خاطر عدم امنیت در راههای بازرگانی صدماتی دیده و در زمان هرج و مرج دوره پیش از دوره زندیه غارت و ویران گردیده است.این شهر باستانی از معماری خاصی برخوردار است . آثار زیبا و دلپذیری از قبیل آب انبار ، بازار ، امامزاده ها ، و ارگ حکومتی و برج و باروها که همان حصار پیرامون مشخص می باشد توجه محققین و اهل فن را جلب میکند .